No mistakes, but a shared quest

Recently we received a message via someone’s Facebook page about an article by Ouders van Nu. A discussion arose among the readers of the message about, among other things, whether it was written for parents of ‘now’, or more for parents of ’the past’. Several people also found the tone patronising and had difficulty with the resoluteness of certain formulations, starting with the word ‘mistakes’ in the title (‘7 ‘mistakes that many new parents make around the issue of their baby’s sleep’).
The text of the article is not super recent, but from 2021. Nevertheless, around this time last year, the insights were already such that some comments can be made about the message to young parents. They deserve honest information and support in their completely new search, not a negative judgment about their choices. We would therefore like to discuss some aspects that can influence the perception of security of both the child and the parent in the parental role. This perception of security has a major influence on how we develop as humans and therefore also on our total health.

Indeed, let’s start with the title: mistakes. That’s a tricky opening. What does it mean for new parents to read that choices they make are ‘wrong’ choices…? On a more fundamental level: who determines what is ‘right’ or ‘wrong’…? Is there an unequivocal answer to that? How does our culture influence ideas about this? How do those kinds of ideas relate to norms and values ​​and visions of parents’ responsibility towards their baby? How do we view the task you have as parents? In it we can imagine a whole continuum, from a difficult, gruelling task that you have to work through until your children finally stand on their own two feet… to an honourable, joyful task in which you can lead a totally dependent person into adulthood… and all degrees of experience in between. More questions: what does the science say about children’s needs and how do we feel about that? What about children’s rights to have their evolutionarily imprinted needs satisfied? How well-known are those needs in society as a whole? The answers to these questions determine how we want to interact with these little creatures as long as they are completely dependent on us as adults for their survival and well-being.

Sleep: many think that sleep is something a baby needs to learn, but of course it isn’t. Babies already do that in the womb. This means they can already sleep before they are born. What we may often do is give them an experience of our world that makes it harder for them to confidently surrender to that sleep. When do we ourselves dread the night? When are we ourselves unable to fall asleep or do we keep waking up, looking for comfort and reassurance in the middle of the night? And when we need it… what do we do? How does what we as adults can do to regulate ourselves and go back to sleep compare to what a baby can initiate on their own? What is the definition of an ‘easy sleeper’? Who should it be ‘easy’ for? What is the definition of ‘good sleep’? What is the definition of ‘sleeping through the night’? Do we always sleep ’through’, without waking up even once? And if not, where does that come from and what do we do about it (or against it)?

Crybaby, lottery, roar, terror: many words are used that create a certain atmosphere. In another word, this is called ‘framing’: you convey something in a certain way to realise a vision. You want to propagate a certain opinion and try to convince the reader or listener of this by choosing words that convey that specific atmosphere. How helpful is it to ‘frame’ the expressions of totally dependent babies with negative terms, while they rely for everything they need on their caregivers’ willingness to make things right? If a baby cannot sleep well… who is it worst for? If a baby cannot surrender to sleep… how can we explain the restlessness of that little child? Who is able to change which things about it? What is meant by the admonition not to worry about your baby’s sleeping behaviour?

Falling asleep on the couch with your baby in your arms is said to be one of the best things in the world. That in itself is a nice statement. However, it continues with the remark that this is dangerous, just like ‘bedsharing’ (letting your baby sleep in your bed). Firstly, the latter is not true, provided you have worked on a number of conditions beforehand. Second, why do parents fall asleep on the couch with their baby rather than in a safe setting in bed? This is often because parents are constantly being terrified by healthcare providers and policy makers and media outlets about bedsharing, although humanity has been cosleeping with its own children for millennia. Next thing, parents then sit on a sofa or chair while parent and child are both tired, because taking the baby to bed is ‘forbidden’. However, sharing the sleeping place is the norm for mammals, and therefore also for humans. The fact that we put babies to sleep separately, sometimes in another room, is very ‘weird’ from a socio-cultural and anthropological point of view and occurs mainly in WEIRD countries (Western, Educated, Industrialised, Rich, Democratic). It is an historic novelty, a departure from what we have always done as humans. Given the enormous numbers of people who can only sleep with the help of sleep medication, it seems a good idea to ask ourselves more often whether all those sleeping problems may have a cultural cause. Could they have their origins in childhood? Could they be related to what parents are advised and sometimes forced to do regarding sleep behaviour…? These may be uncomfortable, but nevertheless important questions to ask and investigate.

Sleeping in a car seat: that is indeed not a very good idea. Sleeping in a sling, on the other hand, is wonderful for a baby. If the cloth is properly knotted and the baby is worn in en ergonomically responsible way, this is in all respects a very beneficial place to sleep for a young child and for the parent it is often a very practical way to have their hands free while baby sleeps.

A bed surround: the risk of SIDS is mentioned here. It is indeed important to make a baby’s sleeping place safe. This applies to both a cot (where instructions for distance between the bars and mattress thickness and what not are considered very normal and are even bound by legal regulations) and an adult bed where the child sleeps together with the parents (a setting usually described as extremely risky, despite the extensive research to the contrary). It is interesting, by the way, that this phenomenon is called ‘cot death’. It names the place where the child dies. Maybe that crib is not as safe as is often claimed…? Whatever the case… cots are not forbidden. And in the tragic cases where a child dies in the parental bed… was the condition of the parents checked? Had they been drinking, smoking, taking medication? In other words: was it the sleeping place or the condition the parents were in? Here also, negative framing is often involved.

Next week, we will look at another couple of aspects.

Afgelopen week had ik de eer en het genoegen om namens ACE Aware NL een van de sprekers te zijn op het GOLD Learning Early Years Online Symposium 2021! De vroege jaren… dat is nogal een onderwerp! Er is zoveel wat we over die periode kunnen zeggen en er zijn zoveel perspectieven die je zou kunnen kiezen om de aandacht te vestigen op hun belang voor levenslange gezondheid en welzijn. Het voelde dan ook als een hele uitdaging om te beslissen wat ik zou bespreken en delen met de deelnemers. Natuurlijk heb ik uiteindelijk toch keuzes gemaakt en wil ik graag wat vertellen over mijn presentatie. Je kunt deze nog steeds bekijken, net als de andere presentaties in de serie, die ook zeer de moeite waard zijn. Dit is de pagina waar je meer kunt lezen en je kunt inschrijven. Je kunt een eerste indruk krijgen via een kort interview dat ik gaf.

Aangezien ik antropoloog en socioloog ben, leek het me gepast om vanuit dat perspectief te beginnen, dus mijn eerste vraag voor de luisteraars was: “Hoe zouden we als gemeenschap handelen als er ‘vroeger’ echt wat aan de hand was?” Waar denk je dan aan? Hoe zouden we reageren op tegenspoed in de tijd dat we nog in klein groepen leefden als jager-verzamelaars? Wat is een belangrijk onderdeel van het bij elkaar houden van een stam of gemeenschap, ook in recentere tijden?

Dit is een thema dat me bij het concept van salutogenese bracht, gemunt door Aaron Antonovsky in de late jaren 70 van de 20e eeuw. Hij vond dat de oorsprong (‘genesis’) van gezondheid (‘saluto’) meer aandacht verdiende, in plaats van steeds in angst te leven over alles wat we moeten vermijden om niet ziek te worden. Hij zei dat de achteruitgang van het menselijk organisme geen uitzondering is, maar de regel! We zijn allemaal kwetsbaar; we zullen allemaal op een dag ziek worden en sterven. We bevinden ons allemaal in ‘de rivier van het leven’ en hoewel een reddingsvest soms nuttig kan zijn, is het vooral belangrijk dat we leren zwemmen in de turbulente stroomversnellingen waarmee we misschien te maken krijgen. Het is de moeite waard, zei Antonovsky, om uit te zoeken hoe we de entropie, het proces van achteruitgang, kunnen vertragen en hoe we gewoontes en gedragspatronen kunnen bevorderen die onze gezondheid ondersteunen. Een ander belangrijk aspect van zijn visie is dat hij gezondheid en ziekte als een continuüm zag, niet als een tweedeling. Je bent niet ziek of gezond; het is niet zwart-wit. Gezondheid is een dynamisch evenwicht en afhankelijk van veel sociale, psychologische en biologische factoren kun je je meer of juist minder gezond voelen. Daarom vond hij ook de persoonlijke mening van mensen belangrijk: wat maakt ons gelukkig, wat kalmeert ons na tijden van stress, wat helpt ons om ons evenwicht te hervinden na ingrijpende ervaringen? Dit is in feite een uitnodiging om te luisteren naar de verhalen van mensen: ‘Wat is je overkomen?’ Die vraag, de vraag die als cruciaal wordt beschouwd in de traumageïnformeerde praktijk, is dezelfde vraag die Antonovsky erg belangrijk vond voor een salutogenetische benadering, want wanneer we mensen zien als de experts van hun eigen leven, dan luisteren we naar hun behoeften en angsten en dan kunnen we daar proactief aan werken.

Antonovsky zag een specifiek ‘meetinstrument’ voor een inschatting van onze gezondheid en ons welzijn: de Sense of Coherence. We bespraken dit eerder in een blog; het is het gevoel dat het leven begrijpelijk, hanteerbaar en zinvol is. Als deze drie goed in balans zijn, zullen de meeste mensen zich gelukkig voelen, zelfs als er chronische aandoeningen zijn waarmee ze dagelijks te maken hebben (op gezondheids- of sociaal gebied).
Er kunnen echter allerlei factoren zijn die belemmerend werken op het vermogen van mensen om hun taken uit te voeren, om hun leefomstandigheden het hoofd te bieden, om te ‘kunnen beantwoorden’ aan hun plichten (​​‘response-ability’). Hoe meer ons bestaan ​​bedreigd wordt, hoe moeilijker het wordt om goed te functioneren. Hoe meer pijn we ervaren, hoe waarschijnlijker het is dat we op zoek gaan naar dingen of gedragingen die die pijn kunnen verzachten of verdoven. Anders gezegd: een leven vol pijn vergroot de kans ten prooi te vallen aan verslavingen, of het nu gaat om middelen of gewoontes zoals te veel uren achter een scherm zitten, te veel eten of drinken, of altijd werken en niet genoeg hersteltijd inbouwen.

Wanneer we ons er vervolgens bewust van worden dat sommige van onze gewoontes een negatieve invloed kunnen hebben op onze gezondheid en ons welzijn, dan kan dat om twee belangrijke redenen zeer ‘ongemakkelijke kennis’ zijn, redenen die de keerzijde zijn van dezelfde medaille. Aan de ene kant kan deze kennis ons wereldbeeld verstoren, de manier waarop we het leven benaderen, onze kijk op wat ‘goed’ en ‘slecht’ is en wat te doen en wat te vermijden. We zijn gewoontedieren en gewoontes veranderen kan ons een zeer ongemakkelijk gevoel geven. Aan de andere kant zijn ongezonde gewoontes meestal onderdeel van onze overlevingsstrategieën; ze vormen gedrag waar we niet zonder kunnen. Als we een gewoonte moeten afleren die ons troost biedt en een uitweg uit onze pijn, wie of wat gaat er dan voor zorgen dat we ons weer prettig voelen? Het aspect dat de beide zijden van de medaille samenbrengt, is onze diepe behoefte aan veiligheidsbeleving en aan het gevoel erbij te horen. We kunnen als mens voelen dat er wat moet veranderen, maar kunnen het tegelijkertijd moeilijk vinden de stappen te zetten waarmee we die verandering kunnen bereiken, persoonlijk of beroepsmatig, als we vrezen daarmee verbindingen en hechtingsrelaties te verliezen.

Met betrekking tot salutogenese en veerkracht is het echter belangrijk om ons bewust te worden van de dingen die leer- en veranderingsprocessen bevorderen. Wat zijn de ‘Awesome (Childhood) Experiences’, de prachtervaringen die ons kracht geven en op een positieve manier uitdagen? Wat is het tussen ons en andere mensen dat echt voelt als ‘bufferende ondersteuning’, als een uitnodiging om het beste in onszelf naar boven te halen? Hier komen de zeven pijlers van ACE Aware NL om de hoek kijken, begrippen die een prominente plaats innemen in alle traumageïnformeerde settings: verbinding, compassie, moed, nieuwsgierigheid, vertrouwen, vriendelijkheid en veerkracht. Wanneer we deze ervaren, voelen we ons sterk en krachtig. En wanneer we ze naar anderen toe kunnen tonen, helpen we bij het creëren van een gezonde omgeving. Wat zouden we ons liever wensen voor de ‘Early Years’?!

Je bent van harte uitgenodigd je te registreren voor het symposium voor nog veel meer informatie over deze thema’s in mijn presentatie (en voor nog vijf mooie lezingen)!

Vorige week deelden we Deel 1 van een dialoog die ACE Aware NL had met Anky De Frangh van ‘Verbindend Opvoeden’ naar aanleiding van een Instagram-post. Vandaag lees je Deel 2.

⁠De begeleidende tekst van de Instagram-post ging als volgt verder:
”Dat [ontbreken van bepaalde vaardigheden bij kinderen] betekent dus dat niet alle driftbuien te voorkomen zijn, maar je kan als ouder wel heel veel doen om driftbuien zoveel mogelijk te voorkomen én om je kind te ondersteunen in zijn of haar ontwikkeling. Ook jouw aanpak tijdens een driftbui is heel erg belangrijk!”

Marianne: Precies! Dit klinkt als een raak statement. De rol van de ouders is cruciaal in hoe het kind reageert op een situatie waarin de veiligheidsbeleving onder druk staat of waarin het kind zich niet gehoord en gezien voelt. De gemoedstoestand van de ouders is ook van invloed op hoe frequent zich dat soort situaties voordoen.

Anky: En daar gaat eigenlijk heel de masterclass en ook de cursus emotiecoaching over. Dat vertel ik ouders alleen niet meteen bij de start. Door ouders op een zachte manier mee te nemen in het verhaal, begrijpen ze zelf welke cruciale rol zij spelen en zijn ze vanzelf bereid om dingen bij zichzelf te veranderen en aan te pakken.

“Wanneer kinderen emotioneel competenter worden en hun emoties dus beter leren herkennen, benoemen, verwoorden, begrijpen en reguleren, neemt de frequentie, de intensiteit en de duur van driftbuien af.⁠⁠ En dat zijn allemaal dingen die jij als ouder mee kan ondersteunen.”

Marianne: Enerzijds helemaal waar! Anderzijds… kinderen zijn emotioneel vaak veel competenter dan volwassenen: ze voelen feilloos aan dat er iets mis is en dan roepen ze om hulp. Om duidelijk te maken wat er aan de hand is, hanteren ze echter instrumenten waarmee volwassenen moeilijk uit de voeten kunnen. Daarmee is de kern eigenlijk dat volwassenen vaak de competenties missen om te begrijpen wat het kind vertelt en van welk probleem het gedrag of de uiting een signaal of een symptoom is. Door te zeggen dat het kind nog onvoldoende competent is, kan er gemakkelijk een framing ontstaan van het kind als een niet volwaardig individu.

Anky: Daar kan ik me in vinden. De oorzaak van veel frustraties zit hem echter wel vaak ook in het feit dat ze nog niet altijd de woorden hebben om zich uit te drukken (en uiteraard is dat altijd in combinatie met een zorgfiguur die het dan niet lijkt te begrijpen). Daarom zien we ook meer driftbuien bij kinderen die bijvoorbeeld een taalontwikkelingsstoornis hebben. Dat kinderen emoties beter kunnen aanvoelen, doorvoelen en er kunnen laten zijn, daar ben ik het volledig mee eens. Het is pas in interactie met anderen dat we dit als mens ‘afleren’ of gaan onderdrukken. Ook daar is in de cursus ontzettend veel aandacht voor en daar maak ik ook op de sociale media goed ruimte voor.

Marianne: Dat is mooi, want als het kind als onvolwaardig wordt neergezet, blijft de rol van de ouderlijke incompetentie buiten schot. Dat is ethisch gezien lastig, want wie groter en sterker is, draagt een verantwoordelijkheid om het kleine en kwetsbare te beschermen. Het Verdrag van de Rechten van het Kind beschrijft die verantwoordelijkheid op allerlei manieren. Als volwassene ‘achterover leunen’ totdat het kind ‘competenter’ is geworden, lijkt daarom niet gepast. Volwassenen kunnen onderzoeken hoe zij zelf competenter kunnen worden in het verstaan en spreken van, en zich verbinden met de taal van het kind. Daarmee kan de ouder inderdaad (de ontwikkeling van) het kind enorm ondersteunen en het kind een gevoel van veiligheid bieden dat een leven lang van grote waarde blijft. Zo kunnen ouders en andere volwassenen een krachtig neurofysiologisch en stressregulatiesysteem helpen bouwen.

Anky: Zeker; in de masterclass gaan we ook uitgebreid daarop in!

“Je ontvangt nadien van mij ook de slides en enkele handige handouts met tips rond het aanleren van alternatief gedrag én hoe je als ouder zelf kalm kan blijven.”

Marianne: De tekst lijkt met ‘aanleren van alternatief gedrag’ op het kind te doelen. In het licht van het voorgaande is waarschijnlijk de vraag gerechtvaardigd of het niet de ouder is die nieuwe vaardigheden moet aanleren. Als flora niet gedijt, wijt je dat niet aan de bloem of plant, maar aan de omgeving (aarde, licht, water, voedingsstoffen). Dat principe verdient ook ten aanzien van kinderen veel meer maatschappelijke aandacht.

Anky: Zeker mee eens dat dit principe op de voorgrond moet staan. Dat is ook de reden dat ik als kinderpsychologe steeds minder met kinderen individueel werk en de focus leg op ouders. Ik vind het echter ook belangrijk om een evenwicht te bieden voor ouders die heel streng zijn voor zichzelf of die op den duur door de bomen het bos niet meer zien, omdat er zoveel dingen zijn die ze ‘moeten’ doen om het ‘goed’ te doen of waarvan ze denken dat ze die aan zichzelf moeten veranderen.

Marianne: Dat is mooi om te horen, dat je de focus bij de ouders legt! Belangrijke vragen zijn dan: ‘Wat heeft het kind nodig? Waarom gedijt het niet? Wat kunnen we bieden?’

Anky: Het grootste deel van de cursus emotiecoaching en de masterclass gaat inderdaad om het aanleren van alternatieve vaardigheden en alternatief gedrag voor ouders zelf. Een mini-stukje gaat over welk alternatief je je kind zou kunnen aanleren (door dit als ouder zelf voor te leven en dus ook je gedrag te veranderen) om met grote emoties om te gaan. Ik schenk daar heel bewust aandacht aan, omdat ouders hierover vaak vragen hebben en daarvoor is de masterclass ook bedoeld.

Marianne: Wat goed! Door de vraag over wat het kind nodig heeft, blijvend te stellen kunnen we de Adult Supremacy voorkomen, een concept dat in onze eerdere blogs al aan de orde kwam, de machtspositie waarin de belangen van de volwassene het welzijn van het kind overtroeven.’

Anky: Interessant! Als ik tijd heb, ga ik er eens over lezen; ik kijk er erg naar uit!

We rondden via e-mail de dialoog af. En over de oorspronkelijke post, die deze tekst bevatte:

“Reminder: De driftbuien van je kind zeggen niets over jou als ouder, maar zeggen iets over de ontwikkelingsfase waarin je kind zich bevindt.”

Wat brainstormen daarover leidde tot een suggestie voor een alternatieve formulering, waarover ook Anky enthousiast was:

“Driftige boosheid (een ‘driftbui’) zegt iets over de gemoedstoestand van je kind; de mate waarin jij je kind veiligheid kunt bieden bij zulke stress, zegt iets over jouw ontwikkeling als ouder.”

We wisselden nog wat zaken uit en dit was de conclusie van Anky:

Ik denk dat we inderdaad heel erg op dezelfde lijn zitten. Ik ben denk ik wel wat minder bewust of wat nonchalanter in mijn taalgebruik. Ik ben er echter van overtuigd dat we daarmee in de masterclass rond driftbuien en de cursus emotiecoaching heel genuanceerd omgaan, zorgvuldiger ook dan op een medium als Instagram mogelijk is. Tegelijkertijd vind ik het wel heel fijn dat de tekst je zo aan het denken heeft gezet! Zo krijg ik ook jouw ideeën erover en zo kunnen we allebei onze blik verruimen en nog weer wat bewuster ons taalgebruik inzetten voor onze doelen!

Al met al was het een mooie uitwisseling met Verbindend Opvoeden en de volgende dag wees Anky ons op de nieuwe Insta-post: “Helping your kid to manage their emotions requires you to learn to manage yours first” met een prachtige caption erbij. Wat heerlijk en bemoedigend om telkens weer accounts te leren kennen en de mensen erachter die zich inzetten om via de heling van de volwassenen onze jongste burgers met meer zachtheid te bejegenen! Wie weet moeten we ook nog eens aanhaken bij Anky’s masterclass…?

Onlangs raakte ACE Aware NL naar aanleiding van een bericht op Instagram in gesprek met Anky De Frangh, kinderpsycholoog en gedragstherapeut van ‘Verbindend Opvoeden’.

In haar post deelde ze de volgende tekst:
“Reminder: De driftbuien van je kind zeggen niets over jou als ouder, maar zeggen iets over de ontwikkelingsfase waarin je kind zich bevindt.”
Die uitspraak zette ons aan het denken. Kunnen we stellig zeggen dat driftbuien van een kind ‘niets’ zegt over jou als ouder? Zouden ze ook ergens anders iets over kunnen zeggen dan over de ontwikkelingsfase? En om wiens ontwikkelingsfase gaat het – inderdaad die van het kind?
We besloten contact te leggen met Anky en daaruit rolde een boeiende uitwisseling voort over de afbeelding en de begeleidende tekst. Na onderling overleg willen die dialoog graag met je delen! We denken namelijk dat het heel waardevol is elkaar te bevragen op gedeelde inzichten en taalgebruik en zo elkaar beter te leren kennen. Op die manier kunnen professionals van elkaar leren, en elkaars werk benutten en doorgeven omwille van het grotere doel, namelijk kinderen een zo veilig mogelijke start bieden.

Hoi Anky,
Zoals beloofd stuur ik je mijn gedachten over de afbeelding en de tekst.
Ik kijk ernaar uit nader kennis te maken en verder te praten om te zien of we elkaars doelen kunnen ondersteunen, want mijn indruk is dat we in essentie op dezelfde lijn zitten!
Warme groet!

Dag Marianne,
Bedankt voor je feedback! Ik denk ook dat we op dezelfde lijn zitten. Je aanpak als ouders tijdens een driftbui is inderdaad ontzettend belangrijk. Ik heb een aantal zaken aangevuld en toegelicht in je opmerkingen bij de tekst. Het lijkt me leuk een keer te videobellen!
Hartelijke groet!

De begeleidende tekst van de Instagram-post was waarover de uitwisseling voornamelijk ging.
“Gemiddeld heeft een kind tussen 18 maanden en 5 jaar 1 driftbui per dag, met een gemiddelde lengte van 3 minuten. (Dit zijn uiteraard gemiddelden! Kinderen kunnen meer dan 1 woedebui per dag hebben en die kunnen ook langer dan 3 minuten duren. En niet alle kinderen hebben elke dag driftbuien.)”

Marianne: Ik schrok ervan, Anky; als ze waar zijn, zijn dat heftige cijfers. Weet je waarop die cijfers zijn gebaseerd? Ik ben nieuwsgierig naar hoe en met welke definities het onderzoek daarnaar is uitgevoerd, want dat kan veel invloed hebben op de conclusies.

Anky: Ik baseer me voor de cijfers op dit overzichtsartikel. Alle referenties vind je daar terug: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK544286/
Wanneer ik in een workshop een poll doe naar frequentie en duur van driftbuien, blijkt dat de antwoorden van de deelnemers hier heel dicht bij aansluiten!

Marianne: Eigenlijk werd ik meteen best verdrietig van het woord ‘driftbui’. We zouden als volwassenen (en zeker als zorgverleners, beleidsmakers, schrijvers en ‘influencers’) kunnen overwegen ons taalgebruik eens onder de loep te nemen. We kunnen ons serieus kunnen afvragen of we dat waarop we duiden, wel met het woord ‘driftbui’ willen labellen.

Anky: Goeie vraag! Hoewel ikzelf niet die negatieve connotatie ervaar, realiseer ik me dat dat natuurlijk subjectief is en dus ook voor iedereen anders kan zijn. Ik vind het ook wel belangrijk om aan te sluiten bij het taalgebruik van ouders. Ik denk dat het dan misschien ook gemakkelijker voor ze is om hun blik op ‘driftbuien’ te veranderen. Dat is trouwens ook heel specifiek het doel van onze masterclass over driftbuien (maar dat ontdekken mensen gaandeweg 😉).

Marianne: Ja, dat zou zeker kunnen. Mijn pijn zit hierin… er zit een soort oordeel over het kind in verweven, een negatieve kwalificatie van ongewenst gedrag. Daarbij blijft buiten beeld of de boosheid van het kind misschien terecht is. Driftbuien worden vaak als onredelijk en onacceptabel gedrag gezien, maar dat is beredeneerd vanuit het volwassen perspectief, niet vanuit het kindperspectief.

Anky: Ik denk dat boosheid altijd terecht is, want dat is een gevoel en wat een kind voelt, is op dat moment gewoon zijn realiteit en mag er dus zijn. Het gedrag wordt inderdaad als onredelijk gezien, of vooral niet in verhouding met de aanleiding, maar ook daar is het natuurlijk belangrijk om te weten dat de aanleiding van een driftbui doorgaans niet de oorzaak is. Ook dat vind ik heel belangrijk om ouders mee te geven. En daarnaast is het goed om ook de vertaling te maken naar onszelf als volwassenen, want ook wij reageren wel eens niet in verhouding met de aanleiding.

Marianne: Zeker, heel goed punt! Kijken vanuit het kind lijkt me van belang, want dat verschil in perspectief maakt heel veel communicatie en advies over opvoeding problematisch. Vaak wordt er vanuit het volwassen perspectief gekeken naar het kind en diens gedragsmatige, sociale en emotionele uitingen. Daarbij kunnen we denk ik van alles over het hoofd zien. Welke emotie ligt er onder het gedrag of de uiting? En van welke niet vervulde behoefte is dat gedrag een logisch en terecht signaal of een symptoom?
Onlangs hoorden we over dit dialoogje:
Kind (bijna 4): ‘Mama, is het opruimen nu eeeindelijk klaar??’
Mama even later: ‘Kijk, lieverd, daarom duurt het zo lang: omdat jullie zelfs tijdens het opruimen weer allemaal nieuwe troep maken.’
Kind: ‘Ja, dat hoort!’
Mama: ‘Nou, niet in mijn wereld.’
Kind: ‘Maar dat is wel jouw wereld!’

Anky: Daar sluit ik me zeker bij aan. Mijn missie met ‘Verbindend Opvoeden’ is dan ook heel erg om ouders te helpen om de vertaling te maken en te kijken vanuit het perspectief van het kind. Het is belangrijk om vooral net wat verder te kijken dan het gedrag en te achterhalen welke emoties en (onvervulde) behoeften eronder zitten. Dat geldt niet alleen voor het kind trouwens, maar ook voor ouders zelf. Ik probeer constant de vertaling te maken van kind naar ouders en ook ouders te helpen om hun eigen reacties beter te leren begrijpen. Daar gaat het om: verbinding met je kind en met jezelf!

De caption ging als volgt verder (zie de cursieve passages):
“Driftbuien bij jonge kinderen zijn dus heeeeeeeeel normaal! Peuters en kleuters willen onafhankelijk zijn, maar hebben tegelijkertijd ook heel veel behoefte aan de aandacht van hun ouders. Dat maakt het moeilijk om te weten wat ze nu juist willen. Ze willen nieuwe dingen uitproberen maar niet alles loopt zoals ze het willen net omdat ze alles nog aan het leren zijn. Ze hebben ook nog niet de nodige vaardigheden om op een goede manier om te gaan met hun emoties of er iets over te kunnen zeggen. ⁠⁠Het ideale recept dus voor frustratie en driftbuien.”

Marianne: Hier viel me het woord ‘normaal’ op, een woord dat denk ik voorzichtigheid verdient. Er is namelijk een onderscheid tussen ‘normaal’ (het Engelse ‘normal’: overeenkomstig de norm) en ‘veelvoorkomend’ (het Engelse ‘common’: een vrij hoge frequentie).

Anky: Daar kan ik me zeker in vinden. Ik heb er nooit zo bewust bij stilgestaan, maar dat is zeker iets om in de toekomst meer te doen. Ik denk dat ik op een bepaalde manier naar beide betekenissen wil verwijzen, sowieso ook naar het aspect ‘veelvoorkomend’. Ik merk namelijk dat ouders zich vaak heel erg zorgen maken, terwijl dat niet altijd nodig is. Ik merk ook dat ouders die heel veel dingen heel goed doen, toch het gevoel hebben erg te falen wanneer hun kind desondanks nog wel eens driftbuien heeft. Naast ouders informeren over de ontwikkeling van kinderen en wat je als ouder kunt verwachten, hoe je anders naar gedrag kunt kijken, wil ik ook heel graag ouders geruststellen en waar mogelijk vertrouwen geven. Dat is soms een dunne lijn… In de masterclass is er trouwens ook bewust aandacht voor: wanneer zijn driftbuien zorgwekkend en niet meer ‘normaal’?

Marianne: In westerse samenlevingen is veel gedrag, net als veel pathologie, wél veelvoorkomend, maar in feite niet normaal, niet in lijn met de biologische norm of blauwdruk. Veel gedrags- en gezondheidsproblemen zijn sociaal geconstrueerd; ze zijn gerelateerd aan en gebaseerd op sociaalculturele conventies en gewoontes, overtuigingen en ideologieën, instituties en praktijken, wetten en regels… en noem maar op.
Dat kinderen nog niet met woorden iets kunnen zeggen over hun emoties, betekent immers niet per se dat ze er niet goed mee kunnen omgaan. Dat kunnen ze waarschijnlijk best… als maar wordt voldaan aan de voorwaarden die besloten liggen in de menselijke biologische blauwdruk. De kern daarvan is adequate coregulatie door ouders die in staat zijn hun eigen emoties goed te reguleren. Het is belangrijk dat ze eventueel trauma onder ogen zien en weten te overstijgen. Als ouders begrijpen wat hun kind doormaakt en daar geduldig op reageren, dan valt het meestal wel mee met de boosheid van een kind. En natuurlijk is dit voor veel ouders een hele opgave en een kind kan desondanks ook weleens hartstikke boos en onredelijk zijn (wie niet? 😉). Het is ook goed het daarover te hebben met elkaar, zonder schuld en schaamte, zodat ouders hun vaardigheden kunnen vergroten en hun pijn kunnen helen. Het probleem bij het kind (of bij welke andere persoon ook) neerleggen lost het probleem van de onderliggende pijn echter niet op.

Anky: Zeker! Daar ben ik het helemaal mee eens!

Inmiddels heeft de videocall plaatsgevonden en we hadden een heel mooi gesprek!
Volgende week lees je Deel 2 van deze dialoog.

Conferenties… Al sinds ik een ervaren borstvoedingsvrijwilliger was (ergens rond de laatste jaren van de vorige eeuw), ben ik gretig op zoek naar meer kennis over borstvoeding. Toen ik besloot om lactatiekundige IBCLC te worden, legde ik de lat nog een stukje hoger en in de jaren daarna raakte ik helemaal verknocht aan het bijwonen van lezingen, conferenties, symposia en wat voor soort training dan ook waar ik redelijkerwijs aan kon deelnemen. Er was zo’n schat aan ervaring beschikbaar! Als je eenmaal IBCLC bent, moet je CERP’s verzamelen, Continuing Education Recognition Points, om te bewijzen dat je op de hoogte blijft van de meest recente inzichten uit de wetenschap, de nieuwste ontwikkelingen in het veld en de belangrijkste aspecten van ethische praktijkvoering. In 2008 of 2009 ontdekte ik de GOLD Lactation online conferentie. In die jaren was GOLD het acroniem voor ‘Global Online Lactation Discussion’. Het was een geweldige manier voor IBCLC’s van over de hele wereld om lezingen van hoge kwaliteit bij te wonen, zelfs als hun eigen landen nauwelijks opleidingsmogelijkheden boden omdat er te weinig IBCLC’s in het land waren om dat op zo’n grootschalige en impactvolle manier te organiseren. Met een stabiele internetverbinding kon iedereen GOLD bijwonen en collega’s ver weg leren kennen en samen werken aan en leren over hetzelfde onderwerp! Geweldig, zoveel waar voor je geld!

Ik herinner me nog hoezeer ik elk jaar naar GOLD uitkeek en hoe ik zorgvuldig een paar dagen vrij plande zonder andere verplichtingen. Destijds waren er drie live tijdblokken, verspreid over slechts twee of drie dagen: een ochtendblok, een middag-/vroege-avondblok en een nachtblok, om alle tijdzones te faciliteren! In de chat kletsten we over hoe we erbij zaten, zoals als enige wakker zijn in een stil, nachtelijk huis, terwijl anderen net de kinderen naar school hadden gebracht of de warme maaltijd voor hun gezin bereidden. We maakten grapjes dat GOLD Lactation de enige conferentie was waar je in pyjama kon verschijnen met een deken om je schouders en een hete thee of wijn om je wakker te houden! Een lezing van een uur, een pauze van een uur voor wat napraten, een sanitaire stop en een nieuw drankje en… verder maar weer! Er waren meestal vier of vijf lezingen achter elkaar en ik streefde er altijd naar ze allemaal live bij te wonen in die twee dagen, zodat ik vragen kon stellen en live kon uitwisselen met collega’s. Daarna maakte ik een selectie van de presentaties die ik de moeite waard vond om een ​​tweede keer te beluisteren. In die jaren nam ik ook de rol op me van Nederlandse groepscoördinator; ook dit jaar, 2021, heb ik weer een mooie groep collega’s kunnen inschrijven die GOLD Lactation wilden volgen en we hebben opnieuw genoten van vele goede sprekers.

Meerdere keren heb ik zelf een korte presentatie gegeven in de secties met cultureel georiënteerde en Hot Topic-lezingen, waarin ik inging op kenmerken van de Nederlandse borstvoedingssituatie. Online conferenties waren toen nog niet zo gewoon als tegenwoordig; dat GOLD zo’n mogelijkheid bood om trainingen te volgen was nog vrij nieuw en we waren altijd verbaasd over hoe soepel het hele technische gedeelte verliep. Op dat punt is er niet veel veranderd – de techniek is nog steeds een prachtig onderdeel van hoe GOLD werkt! Daarom ben ik erg blij en kijk ik ernaar uit deel uit te maken van het komende Early Years-symposium! Het GOLD Learning Early Years Online Symposium 2021 is een gloednieuw evenement dat speciaal is gericht op professionals in de gezondheidszorg die werken met gezinnen met kinderen van 0-3 jaar. Het vindt live plaats op 4 en 5 oktober en omvat 6 sprekers die het laatste onderzoek delen over de hersenontwikkeling in de vroege levensjaren, het belang van gezonde relaties en de impact van een gezonde sociale omgeving voor kinderen. Ik heb de eer om een ​​van die zes sprekers te zijn, met als een van de anderen Robin Grille. Ik heb mijn aantekeningen opgezocht uit 2010, toen hij sprak over ‘Attachment, the Brain… and Human Happiness’. Een paar mooie zinnen: ‘Lang voordat er een gesproken taal is, is er lichaamstaal’, ‘De amygdala denkt veel sneller dan het rationele brein’, ‘Het hart wordt steeds meer gezien als het tweede brein’, ‘Het beantwoorden van afhankelijkheid creëert onafhankelijkheid en autonomie’. Robin eindigde met te zeggen: ‘Ik draag dit seminar op aan een betere wereld!’ Wat een inspiratie kunnen we opdoen door naar elkaars wijsheid te luisteren en deze door te geven aan de nieuwe generatie! GOLD doet geweldig werk door dit te faciliteren en mensen dichter bij elkaar te brengen vanuit alle hoeken en rangen en standen.

Een belangrijk aspect van Robins presentatie in 2010 en van de nieuwste inzichten in de neurofysiologie is dat borstvoeding onderdeel is van een breder, cruciaal proces, namelijk ‘Attachment Parenting’, hechtend ouderschap. Er is geen kunstmatige vervanging voor een responsieve, meelevende verbinding tussen baby’s en hun volwassen verzorgers. Daarom zit mijn eigen presentatie dit jaar, ‘Building Strong Children: The Power of Buffering Protection Through Responsive Parenting and Caring Communities’, vol met informatie over de kracht van positieve ervaringen in de kindertijd. Ik zal het hebben over een andere ‘framing’ van bepaalde onderwerpen, zodat die zich richten op zorgzame verbindingen die een gezonde hersenontwikkeling en stressregulatie bevorderen. Ik zal ook ingaan op de verschillen tussen een pathogenetische en een salutogenetische benadering in de gezondheidszorg en in het leven  in het algemeen: richten we ons op wat we moeten vermijden om niet ziek te worden… of richten we ons op wat we moeten doen om gezond te blijven? En wat is in dit alles de rol van machtsverhoudingen? Je bent van harte uitgenodigd om bij ons aan te haken en meer te leren over de impact van liefdevolle relaties, waarom mensen actief contact met anderen proberen te maken en hoe we de ontwikkeling van levenslange veerkracht kunnen ondersteunen. Ik vind het geweldig om over dit belangrijke onderwerp te kunnen spreken en ik hoop dat je erbij kunt zijn! De registratie is open en omvat toegang tot alle presentaties, zowel live als opgenomen: https://www.goldlearning.com/early-years-symposium. Wellicht tot ziens!

#GOLDEarlyYears2021