Our Society and Adult Supremacy, Part 6 (final)

Last week, we discussed how it can be very difficult for parents to meet the needs of their children, especially when they have to deal with all kinds of influences from the social environment and are supposed to go along with different sociocultural practices and meet specific expectation patterns. Keeping a closer eye on the child’s interests and attuning to them requires a process of self-reflection that can be very confronting for adults. What makes it so difficult to connect with the child and its needs?


From a biological perspective, humans fall within the class of mammals. There is a distinction between cache mammals, nest mammals, follow mammals, and carry mammals. All these species have different ways to take care of their young and have different fat percentages for their milk. This, of course, is what connects all of them: the fact that they feed their young with milk from the milk glands of the mother. Humans, like all other primates, belong to the carry mammals. Their milk has a limited amount of fat and the mother, therefore, has to feed her baby at short intervals. That is why she carries her offspring, so that it has access to the breast and can nurse time and again. Of all primates, human babies are the least mature at birth, so that for a long period of time, they are dependent on the care of their mothers and other adults. Without that proximity, they are more or less sentenced to death: anytime, a sabre tooth tiger can appear around the corner and eat them. For this reason, human babies have evolved in such a way that all of their behaviours are aimed at keeping the caregiving adult close. If babies succeed in doing so, they will feel safe. If they don’t, there is a constant sense of threat and danger, resulting in a physiological state that becomes stressed and prepares for fight, flight or freeze. In that mode, large amounts of stress hormones flow through the body, all meant to make sure that the organism can bring itself back to safety. Other physical functions are subordinate to that effort, such as learning processes, analytical thinking, planning, creativity, play and empathy. The body suffers from that high stress, but if all goes well, it will only last for a short time and will then be functional: the stress helps to escape the danger.

A still from the documentary ‘Resilience’, representing the survival mode of child experiencing toxic stress

When the stress is permanent, however, and the individual does not succeed in regaining calm and a safe haven, the stress starts to harm the brain, as well as other organs, and so the stress regulation system is disrupted. Chances for disease and problems later in life then increase. The stress is stored in the body’s memory and will refuse to simply fade away once the event is over. The risk becomes that the person remains dysregulated or at least develops a vulnerability for dysregulation. This is a serious issue, because, as psychiatrist and trauma expert Bruce Perry says: ‘An emotionally dysregulated adult cannot regulate an emotionally dysregulated child.’ When they are both in survival mode, it is hard for both of them to take the other’s situation into account. This is the essence of why it is hard to put yourself in someone else’s shoes (feel empathy) and have consideration and benevolence towards the other (feel compassion) if you yourself are structurally, intensely or repeatedly stressed. A sensitive, responsive approach of others is hard when you’re under stress: you have more than enough to deal with on your own.

Remember the Biosocial Inheritance? ACEs affect the biological mechanisms that are influenced by social factors. Specifically the combination of problematic effectuation of power relations between adults and children and its influence on stress regulation is the essence of Adult Supremacy. (Of course, all these aspects are intertwined!)

Responsibility (again, but different)

A responsive approach means that you react to someone else in an adequate manner, that you acknowledge the other person’s needs or try to meet them, that you see their questions and predicaments and take action. For that, you need a certain amount of empathy. If you have that, you can respond: you carry responsibility. In relation to stress and trauma, this is often described as ‘response-ability’: the ability to respond. When you are highly stressed and in a survival mode, you cannot answer, you are not answer-able, you do not have response-ability, not for yourself and not for someone else. Put differently: the more burdened parents and other adults are, with their present chores and duties or with pain, grief or trauma from the past, the harder it is for them to really see the child’s needs and satisfy them. This way, an endlessly repetitive pattern can arise of stress leading to stress, of disturbed development leading to disturbed development, of lack of connection with the self to lack of connection with the other, in short: of intergenerational trauma. The child, based on its immaturity, can usually change little to nothing about such a situation; that really is the task of the adults in the social community. They have to take up these issues and deal with them. Policies and therapies have to fix the adult problems, the adult structures, not the children. Those children and the problem behaviour they may exhibit, are only a symptom, a reflection of the problems in the adult world, in which the child loses the connection to self. This can happen because for the adults, the authenticity of the child, the unique singularity, the powerful urge to fully unfold itself, may be too much, too difficult, too complicated, too different, too confronting, too painful in relation to how they themselves were not allowed to be who they were when they were little. That is hard, because in order to survive and be happy, you need more than physical safety. Emotional security, being able to survive spiritually and creatively, are just as important, as we know from science today, because emotional insecurity leads to all kinds of misery. How can we prevent that?

An image describing the influences of different sectors of society in relation to ACEs

Investing in the child

As parents and adults, we all know this feeling of being ‘done’, ‘out’, of not being able to remain patient, of not wanting to be approachable for the needs and endless questions of our children. Does this explain something about how ‘troublesome’ and ‘nasty’ the child is? Or does the amount of impatience say something about the degree to which we are or are not sufficiently grown-up to see these child longings for what they are: a deep need to be heard, seen, valued and appreciated?
Modern science, both social and medical, shows how important those early years are: those who start out healthy, usually increase that positive head start; those who start out unhealthy, see diverse problems pile up throughout life. Childhood, thus, is a very intensive phase in life for parents, a phase in which they (have to) comprehensively put time and energy (and money) into the child’s future. This is not a plea for ‘child supremacy’, but it is a call to strive for more ‘child inclusivity’ as a society, for policies in which the needs and consequently the rights of children are taken much more seriously. Despite several trends to the contrary, it also seems urgent that the caring for children is no longer personally and societally viewed as a problematic set of expenses that are a nuisance, but as an honourable job, a fantastic investment in the new generation. Every child is born with a hidden potential. Through nurturing care, that potential can bloom and make the child flourish.

Taking care of children deserves more social and economic status than it possesses right now, but for that to happen, the adult supremacy will have to give way. Adult interests (more societal, such as neoliberal ideologies) and the interests of adults (more personal, such as individual development away from the child) will have to take a step back in relation to what children, as the weaker party in a power system of the community) need. That is probably a challenge for which a paradigm shift is needed, a fundamental change in how we view children. Such a change, however, in which compassion is key, along with curiosity about what drives the child, is more than worth the effort in all aspects, because, as the 19th-century, abolitionist activist Frederick Douglass said: ‘It’s easier to build strong children than to repair broken men’!

This was the final part in a series on Adult Supremacy.

Onze samenleving en Adult Supremacy, Deel 5 (English below)

Afgelopen week bespraken we hoe het kindbelang vaak niet hetzelfde soortelijk gewicht lijkt te hebben als het volwassen belang en hoe dat van invloed is op de status quo van het kind en op uiteenlopende vormen van beleid, die op hun beurt weer invloed hebben op het leven van het kind. Vooralsnog duurt deze situatie voort, ondanks de kennis die er is over de impact van de kindertijd op volwassen gezondheid en welzijn. We stipten ook aan dat het kan lijken alsof Adult Supremacy (AS) min of meer een label is om op volwassenen te plakken en waarmee ze als ‘schuldige’ kunnen worden aangewezen voor waar het kind mee tobt. Op dit aspect gaan we deze week dieper in.

Bewust of onbewust?

De stelling dat volwassenen dikwijls tekortschieten in de behoeftebevrediging van het kind, verdient een nadere beschouwing, omdat hierbij veel meer speelt dan zomaar onwil of onwetendheid.

De term ‘bewust of onbewust’ vormt een weloverwogen aspect in de definitie van AS en kreeg daarin een plaats na een brainstorm met Robin Grille, een auteur en professional met een indrukwekkend holistische visie, die telkens weer benadrukt dat we de hobbels op het multigenerationele pad niet over het hoofd moeten zien. Het is belangrijk expliciet te onderkennen dat volwassenen lang niet altijd bewust het kindbelang negeren. Ze walsen veelal niet met opzet heen over wat voor het kind cruciaal is. Als gevolg van een scala aan factoren, zijn ze er vaak helaas simpelweg niet op getraind of toe in staat om dat kindbelang bewust waar te nemen en te dienen. Die beperking benoemen voorkomt een sfeer waarin empathie en compassie voor de ouder ontbreken, waarin de ouder wordt weggezet als ‘dader’, als schuldige voor dat wat in het kinderleven misloopt. Zo eenvoudig is het immers niet. Veel volwassenen zijn als kind zélf beschadigd geraakt en de pijn van vroeger belemmert een helder zicht op de behoeften en problemen in het heden, vaak zowel die van henzelf als die van hun kind. De tragiek van ACEs en AS is dan ook precies dat intergenerationele aspect: volwassenen die als kind met veel ACEs werden geconfronteerd, die opgroeiden in een omgeving waarin hun belangen onvoldoende aandacht kregen, lopen een groter risico om hun eigen kinderen opnieuw hieraan bloot te stellen. Wat hun destijds zoveel ellende bezorgde, geven ze vaak deels weer door. Er is dus sprake van een lange en verdrietige, intergenerationele keten van oorzaak en gevolg, wat iets heel anders is dan een lange keten van schuldigen. Dat is een moeilijk te doorbreken proces. Op welke manier zouden we daaraan kunnen werken?

Moeilijke vragen over verantwoordelijkheid

Dat we de handelwijze van ouders en andere volwassenen met de noodzakelijke mildheid bezien, betekent vanzelfsprekend niet dat deze niet ter discussie hoeft te staan. Het betekent niet dat we, omwille van onze kinderen of de kinderen waarvoor we zorgen of beleid maken, niet hoeven te reflecteren op de invloed van de keuzes, culturele gewoontes en sociale tradities die we als samenleving en als volwassenen onderhouden. Een wezenlijk onderdeel van volwassen zijn is immers dat je verantwoordelijkheid neemt voor je handelwijze en voor de consequenties ervan. Veel keuzes die we als ouders maken, komen echter onder druk van sociaal-culturele conventies tot stand. Het hele idee van AS is dan ook niet het aanstippen van wat simpelweg een gezinsprobleem zou kunnen lijken, maar om het uit de taboesfeer halen en bespreekbaar maken van een maatschappelijk issue dat veel facetten kent. Met alle kennis die er is, wordt het tijd dat we daarvoor als samenleving verantwoordelijkheid nemen. Dat kan, zeker in de persoonlijke sfeer, een hele confrontatie zijn:

‘Luistert mijn kind niet naar mij omdat ik niet naar haar luister?’,

‘Pest mijn kind klasgenoten omdat het zich hier thuis niet veilig voelt?’,

‘Is mijn kind zo gesloten omdat ik altijd haast heb en geen tijd neem het gesprek rustig op gang te laten komen?’,

‘Wil mijn baby de hele nacht bij mij drinken omdat ik overdag niet beschikbaar ben?’,

‘Legt mijn kind problemen niet aan mij voor omdat ik meteen naar een oplossing zoek in plaats van ze eerst rustig, mét empathie en compassie en zónder oordeel aan te horen?’

Geïnstitutionaliseerde kwesties

Naast persoonlijke zijn er natuurlijk ook veel geïnstitutionaliseerde praktijken die tot moeilijke vragen en mogelijk oncomfortabele antwoorden kunnen leiden.

– Als we weten hoe belangrijk huid-op-huidcontact is voor de pasgeborene, hoe komt het dan dat er op NICU’s en vergelijkbare ziekenhuisafdelingen niet veel vaker continu een ouder aanwezig is voor het prematuur geboren kind?
– Als we weten hoe belangrijk borstvoeding en moedermelk zijn voor immunologische, neurologische, emotionele en motorische ontwikkeling van het jonge kind, hoe komt het dan dat het bevallingsverlof niet veel langer duurt?
– Als we weten dat de veiligheidsbeleving van kinderen zo belangrijk is voor hun stressregulatie en dus voor het voorkomen van toxische stress, hoe komt het dan dat het samen slapen van ouders en kinderen in de jeugdgezondheidszorg vaak zo actief (en soms bijna agressief) wordt ontmoedigd?

– Als we weten hoe ingrijpend het voor kinderen is als hun ouders uit elkaar gaan en ze daarmee de ongedeelde eenheid van het gezin verliezen, hoe komt het dan dat allerlei regelingen echtscheiding juist gemakkelijker hebben gemaakt in plaats van probleemoplossing en ondersteuning effectiever ter hand te nemen, te faciliteren en te financieren, zodat iedereen kan helen en groeien?

De lijst is eenvoudig uit te breiden met andere zaken die meer sociale verontwaardiging zouden mogen oproepen. Denk bijvoorbeeld aan anonieme spermadonatie, besnijdenis zonder medische indicatie, behavioristische opvoedstrategieën, knellende schoolsystemen, problematische jeugdzorgdossiers en schrijnende kinderarmoede. In dit alles spelen, naast de algehele gezondheid van de volwassene die voor het kind zorgt, sociaal-economische, maatschappelijke en politieke tendensen een rol. Het jonge kind heeft behoefte aan veiligheidsbeleving en fysieke nabijheid van dierbaren; het wil op existentieel niveau worden gezien en bemind om wie het is. Er is inmiddels veel onderzoek dat laat zien dat dat alles van enorm belang is voor de psychische, neurologische en hormonale gezondheid; desondanks blijft veel daarvan in instituties en systemen onderbelicht. Dat die behoeften dikwijls niet zonder meer in economische termen te vatten zijn, speelt daarbij vermoedelijk een rol die implementatie in beleid vertraagt. Liefde en emotionele veiligheid kunnen niet worden berekend voor het bruto nationaal product en dus moeten ouders en kinderen vaak maar doormodderen met elkaar en er het beste van maken, ondanks moeilijke omstandigheden, met alle gevolgen van dien.


Het kindbelang is vaak ondergeschikt aan het volwassen belang en dit is in veel gevallen mede het gevolg van onvoldoende kennis en inzicht en onvoldoende sociaal-culturele mogelijkheden om de kindbehoeften de aandacht te geven die ze verdienen. Het vergt van volwassenen reflectie op ongemakkelijke vragen en antwoorden om aanknopingspunten te vinden voor waar maatschappelijke verandering nodig is.

Volgende week zullen we dieper ingaan op het idee van sociale verandering en de link met fysiologie.

Our Society and Adult Supremacy, Part 5

Last week, we discussed how the child’s interest is often not given the same weight as the adult interest and how that influences the child’s status quo and various forms of policy, which, in turn, influence the child’s life. For the time being, this situation continues despite the knowledge we have regarding the impact of childhood on adult health and wellbeing. We also addressed the fact that it may seem as if Adult Supremacy (AS) as a concept is more or less meant to label adults as ‘guilty’ for everything that troubles the child. This week, we will say a bit more about this aspect.

Consciously or unconsciously?

The statement that adults often fall short in satisfying the child’s needs deserves a closer look, as there is much more to this than mere unwillingness or ignorance.

The term ‘consciously or unconsciously’ is a well-considered aspect in the definition of AS and received a place in it after a brainstorm with Robin Grille, an author and professional with an impressively holistic vision, who, time and again, emphasises that we should not overlook obstacles on the multigenerational path. It is important to explicitly acknowledge that adults do not generally consciously ignore the child’s interest. They usually do not simply run over and flatten what is crucial to the child. Mostly and unfortunately, due to a host of factors, they are just not trained or able to consciously recognise or serve the child’s interest. Mentioning those limitations prevents an atmosphere in which empathy and compassion for the parent are lacking, in which the parent is considered a ‘perpetrator’, the one who is to blame for all that goes wrong in the child’s life. It is clearly not that straightforward. Many adults were harmed themselves in their childhood and the pain of the past hinders a clear view of needs and problems in the present, often both their own and their child’s. The tragedy of ACEs and AS is exactly that intergenerational aspect: adults who, as children, were confronted with many ACEs, who grew up in an environment where their interests were not sufficiently paid attention to, run a bigger risk of exposing their own children to such situations. What caused them so much misery in their early days, they often partially hand down. This means that there is a long and sad, intergenerational chain of causes and consequences, which is something very different from a long chain of guilty ones. Such a process is hard to break. In what way might we be able to work on that?

Tough questions on responsibility

That we view the behaviour of parents and other adults with the necessary meekness, does obviously not mean that it does not have to be up for discussion. It does not mean that, to the benefit of our children or the children for whom we care or draw up policies, we do not have to reflect on the influence of the choices, cultural practices, and social traditions that our society and we as adults continue to support. After all, an important part of being an adult is to take responsibility for your behaviour and its consequences. Many choices that we make as parents, however, are made under the pressure of sociocultural conventions. The whole idea of AS, therefore, is not to touch on what might simply seem to be a family issue, but to lift the taboo and discuss what is a multifaceted, societal issue. With all the knowledge available, it is about time to take responsibility for that as a community. That can be quite a confrontation, especially in the personal sphere:

‘Does my child not listen to me because I do not listen to her?’,

‘Is my child bullying classmates because it does not feel safe here at home?’,

‘Is my child so reticent because I am always in a hurry and do not take time to get the conversation going in an easy manner?’,

‘Does my baby want to nurse with me all night because I am not available during the day?’,

‘Does my child not lay problems before me because I instantly look for a solution instead of first listening to them, with empathy and compassion and without judgment?’

Institutionalised issues

Aside from personal ones, there are of course also many institutionalised practices that can lead to difficult questions and possibly uncomfortable answers.

– If we know how important skin-to-skin contact is for the newborn, then how come that on NICUs and similar hospital departments there is not much more often continuously one parent present for the prematurely born baby?

– If we know how important breastfeeding and mother’s milk are for the infant’s immunological, neurological, emotional and motor development, then how come that maternity leave is not much more generous?
– If we know that children’s perception of security and safety is so important for their stress regulation and thus for the prevention of toxic stress, then how come that certain forms of cosleeping by parents and children are often so actively (and sometimes almost aggressively) discouraged in youth healthcare?

– If we know how drastic and disruptive it is for children when their parents separate, causing the children to lose the undivided unity of the family, then how come that many regulations have rather made divorce easier instead of more effectively dealing with, facilitating and financing problem solution and support, so that everyone can heal and grow?

This list can easily be extended with other matters that deserve more social indignation. Think of anonymous sperm donation, circumcision without medical indication, behavioristic parenting strategies, oppressive school systems, problematic youth healthcare cases, and poignant child poverty. In all of this, next to the general health of the adult who takes care of the child, socioeconomic, societal and political tendencies play a role. Infants have a need for security and physical proximity of loved ones; at an existential level, children want to be seen and loved for who they are. By now, there is a lot of research showing how important all of this is for psychic, neurological and hormonal health; nevertheless, much of it still remains underexposed in institutions and systems. That those needs can often not be easily expressed in economical concepts, probably plays a role that delays implementation in policies. Love and emotional security cannot be calculated for the GDP and thus parents and children often have to muddle through with one another and make the best of it, despite difficult circumstances, with all due consequences.


The child’s interest is often inferior to adult interests and in many cases, this is partly the effect of insufficient knowledge and insight and insufficient sociocultural options to give the needs of children the attention they deserve. This requires reflection from adults on uncomfortable questions and answers to find starting points for where societal change is needed.

Next week, we will dig more deeply into social change and the link with physiology.

Onze samenleving en Adult Supremacy, Deel 4 (English below)

Afgelopen week bespraken we dat kinderen onder stress copingstrategieën ontwikkelen die zijn afgestemd op de situatie waarin ze (over)leven. Stress wordt toxisch wanneer sociale steun ontbreekt; voor kinderen is voor het goed hanteren van die stress een beschermende volwassene nodig. Een situatie waarin de belangen van het kind voortdurend worden overvleugeld door de privileges, ambities en biosociale behoeften van de volwassenen voert die stress juist verder op en schaadt het welzijn en de gezondheid van het kind. We kunnen dit, analoog aan white en male supremacy, Adult Supremacy (AS) noemen. Hoe gaan we als samenleving om met die machtsongelijkheid, met het kindbelang in relatie tot volwassen belangen?

Nature or nurture? 

Het concept AS is voortgevloeid uit de fascinerende vraag hoe de ontwikkeling van het jonge kind tot volwassene verloopt. Hoe vormen we ons als mens een beeld van de wereld om ons heen? Hoe vormt zich onze persoonlijkheid? Hoe zit het met de wortels van onze gezondheid en ons welzijn in relatie tot onze kindertijd? In discussies over de verhouding tussen nature en nurture, tussen genetische en opvoedingserfenis, tussen biologische en sociale invloeden op persoonlijkheid en gezondheid, sloeg de balans decennialang door naar het eerste. Wanneer we kijken naar opvoedingspraktijken en allerlei andere vormen van geïnstitutionaliseerd beleid is dat vermoedelijk voor velen nog steeds het geval. De gedachtegang is dan vaak ongeveer als volgt: “Natuurlijk is er een zekere invloed van hoe we worden bejegend, maar uiteindelijk draait het toch om hoe we nu eenmaal zijn, om wat er nu eenmaal in onze genen ligt. Sommige dingen zijn gewoon erfelijk.”
Dat is een interessante stellingname, want dat impliceert ook dat wanneer iemand (sociaal) disfunctioneert, we tot de conclusie moeten komen dat die persoon zo geboren is. Diegene is dus niet door de omstandigheden zo gewórden, maar was op grond van de genen moeilijk, koppig, lui, eigenwijs of egoïstisch vanaf het prille begin. Dat is niet niks. En tegelijk… dat is wél niks, want onderzoek heeft inmiddels aangetoond dat die stellingname veel te simplistisch en op grond van de huidige stand van de wetenschap niet houdbaar is. Er is heden ten dage wetenschappelijke consensus over de onlosmakelijke verbinding tussen nature and nurture; ze kunnen niet los van elkaar worden gezien, tenzij we kijken naar een ziekte die 100% genetisch overdraagbaar is, zoals de ziekte van Huntington. De vroege kindertijd blijkt veel belangrijker dan we eerder dachten… of dan we hoopten, wellicht, want als die periode zo cruciaal is, legt ze natuurlijk ook een grote verantwoordelijkheid op de schouders van de volwassenen om dat kind heen. En dat is dan weer wél niet niks! Dat zegt iets over de status van het kind in de samenleving en of we deze status belangrijk genoeg vinden om er onze sociale praktijken op af te stemmen.

Waar staan het kind en het kindbelang in de samenleving?

In essentie gaat AS over de positie van de volwassene in het leven van het jonge kind en, wat breder, in de wijze waarop er met kinderen en hun belangen wordt omgegaan door volwassenen, zowel in de privé-omgeving als via de landelijke en lokale overheid, maatschappelijke instanties en vele vormen van wetgeving. Wat is de plaats van kinderen in onze samenleving? Hoe kijken we naar ze? Hoe wegen we hun korte- en langetermijnbelangen af tegen volwassen belangen en belangen van volwassenen? (Volgende week meer over dit onderscheid.)
Geregeld lijkt het kindbelang er tamelijk bekaaid vanaf te komen. In praktische omstandigheden, maar zeker ook in beleidsdocumenten is de teneur dikwijls: het kind moet zich aanpassen aan het volwassen leven, het volwassen tempo. Geluiden als ‘voorkom dat het kind de boel overneemt’, ‘maak duidelijk wie de baas is’, ‘wees consequent, want het kind moet weten waar het aan toe is’ geven allemaal aan hoe de machtsverhoudingen liggen: het kind is ondergeschikt.
Zo zijn diverse richtlijnen in het ouder-kindveld in hun grondtoon helaas nog heel adult-centered: de belangen van de volwassene zijn leidend, zoals dikwijls naar voren komt uit het taalgebruik en de aanbevelingen in deze beleidsdocumenten. In combinatie met wat we om ons heen kunnen waarnemen in (opvoedings)boeken en discussies over kinderen, is het soms moeilijk om hoopvol gestemd te blijven ten aanzien van de mate waarin we als samenleving de belangen van het kind goed voor ogen houden. Dat geldt met name ook wanneer die samenleving zelf voor uitzonderlijke problemen staat, zoals sinds maart 2020 het geval is. Het overheidsbeleid stelt dat het de meest kwetsbaren wil beschermen, maar gebeurt dat ook? Hoe worden kinderen beschermd?

Twee voorbeelden die als AS kunnen worden beschouwd

De huidige coronaomstandigheden laten prangende AS-voorbeelden zien, waarvan we er hier twee zullen uitlichten.
Ten eerste: het sluiten van de scholen en de kinderopvang is bedoeld te zorgen dat ouders thuis gaan werken en de reisbewegingen worden verminderd. Daarbij wordt niet gekeken naar het feit dat:
1) kinderen aldoor zijn omschreven als niet-substantiële bronnen van besmetting;
2) kinderen voor hun sociale en intellectuele ontwikkeling positieve interacties nodig hebben en de school voor sommige kinderen de veilige plek is waar ze tot bloei komen en de (soms toxische!) stress van thuis ontlopen;
3) kinderen thuis niet de zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben als hun ouders moeten werken, en dat daardoor de kans op toename van stress zó groot is dat iedereen er mogelijk slachtoffer van wordt.
Deze overheidsmaatregel creëert in relatie tot het kindbelang zorgelijke risicofactoren en lijkt het belang van ouderlijke stabiliteit als fundament onder het kindwelzijn onvoldoende te onderkennen.

Ten tweede: lactatiekundige zorg staat op het lijstje van ‘niet-noodzakelijke contactberoepen’, vergelijkbaar met kappers en nagelstylisten. De basis van gezondheid wordt gelegd in de babytijd, zoals mondiaal en ook door de Nederlandse overheid wordt onderkend met onder andere het begrip ‘de eerste 1000 dagen’: je hebt maar één kans om die optimaal te laten verlopen. Daar hoort borstvoeding bij, op grond van de voedingseigenschappen, de ontwikkeling van een gezond microbioom en dus gezonde immuniteit, en omdat borstvoeding gezonde stressregulatie en veilige hechting faciliteert en bevordert. Internationale documenten spreken over het recht van het kind op de hoogste standaard van gezondheid, ‘the highest attainable standard of health’ en in lijn daarmee over het recht van het kind op borstvoeding. Dit maakt dat je je ernstig kunt afvragen hoe het kan dat de begeleiding van borstvoeding als niet noodzakelijk wordt gekwalificeerd. Ook deze overheidsmaatregel lijkt het kindbelang onvoldoende scherp in het vizier te houden en laat zien dat de rol van borstvoeding voor gezondheid nog steeds niet  op gepaste wijze wordt onderkend. De maatregel houdt bovendien onvoldoende rekening met het belang van het ondersteunen van krachtig, zelfeffectief ouderschap; dat is immers zo belangrijk voor de mate waarin ouders hun kind de eerder besproken ‘bufferende bescherming’ kunnen bieden in geval van stress bij het kind. Welke AS-aspecten kunnen we hierin ontdekken?

De essentie van Adult Supremacy

Laten we de definitie nog eens herhalen:
Adult Supremacy (AS) is een machtspositie waarin volwassenen er bewust of onbewust voor zorgen dat hun privileges, ambities en niet-(h)erkende biosociale behoeften het welzijn van het kind overtroeven, waardoor de minderjarige een minderwaardige wordt.

De kernbegrippen zijn waarschijnlijk helder:

  • het gaat om de machtspositie van de volwassene: het kind is afhankelijk, de volwassene beslist over zaken die op het kind van invloed zijn;
  • wensen en behoeften van de volwassene spelen daarin een belangrijke rol: de volwassene wil of moet terug naar de fulltime betaalde baan, tobt met overbelasting in het ouderschap, wil het kind niet toestaan wat in de eigen kindertijd niet was toegestaan, voelt op grond van persoonlijk trauma of de algemene opinie druk om duidelijk te maken wie in het gezin de regels bepaalt;
  • volwassen belangen worden bewust of onbewust ten koste van het kind(belang) nagestreefd: volwassenen zijn onderdeel van een groot arsenaal aan sociale conventies en volgen deze (noodgedwongen) op zonder diepgaand te reflecteren op hoe ze samenhangen met de kindbehoeften;
  • de minderjarige wordt hierdoor een minderwaardige: volwassenen zien het kind niet als een gelijkwaardige mens met vergelijkbare behoeften en gevoelens.

Dit is een pittige opsomming, eentje die gemakkelijk de indruk kan wekken dat de term Adult Supremacy gewoon is bedoeld om ouders af te schilderen als kwaadwillende wezens en om hun de schuld te geven van problemen bij het kind. Dat is zeer zeker niet de intentie en daarom zal de aflevering van volgende week hier dieper op ingaan.

Een interessante en krachtige stellingname van Benjamin Perks, UNICEF New York


Het kindbelang wordt vaak gezien als ondergeschikt aan het volwassen belang. Er wordt nog vaak vanuit gegaan dat gedrag en persoonlijkheid van het kind voornamelijk het gevolg zijn van nature, van aangeboren eigenschappen. Het gevolg is dat de invloed van nurture, de wijze waarop we kinderen behandelen, minder relevant of ondergeschikt kan worden gemaakt. Gezien de uitgebreide kennis omtrent sociale constructie van stress en gedrag, en omtrent de impact van bufferende bescherming op de preventie van levenslange problemen, is het tamelijk schokkend te constateren dat veel beleid daarmee nog onvoldoende rekening houdt.

Volgende week zullen we kijken naar de taak die volwassenen hebben om de meest kwetsbaren werkelijk te beschermen en hoe enorm moeilijk dat kan zijn wanneer ze worstelen met hun eigen biosociale erfenis.

Our Society and Adult Supremacy, Part 4

Last week, we discussed that under stress, children develop coping strategies that are attuned to the situation in which they live or have to survive. Stress becomes toxic when social support is lacking; to handle this stress, children need the buffering protection of an adult for that. A situation in which the needs of the child are constantly trumped by the privileges, ambitions and biosocial needs of the adults continuously increases that stress and harms the health and wellbeing of the child. Analogous to white and male supremacy, we could call this Adult Supremacy (AS). How do we, as a society, deal with that power inequality, with the interest of the child in relation to the adult interests?

Nature or nurture? 

The AS-concept resulted from the fascinating question about the development of the young child into adulthood. How do we, as humans, build a view of the world around us? How does our personality build itself? How can we understand the way our health and wellbeing are rooted in our childhood? For decades, in discussions about the relationship between nature and nurture, between genetic and upbringing’s inheritance, between biological and social influences on personality and health, the balance tipped towards the first. If we look at parenting and many other forms of institutionalised policies, that is probably still the case for many. The thought often goes more or less like this: “Surely there is a certain influence of how we are treated, but, in the end, it is just about how we are, about what is in our genes. Some things are simply hereditary.”
This is an interesting position to take, because it also implies that when someone is (socially) dysfunctioning, we have to conclude that this person was born this way. They did not become this way due to the circumstances, but because of their genes – they were difficult, stubborn, lazy, headstrong, or selfish from the very start . This is quite an assumption to make, and at the same time one that doesn’t hold. Research has shown that such a position is way too simplistic and untenable in light of the current scientific understanding . It is a scientific consensus nowadays that the two are so intricately linked that they cannot be divided, unless we refer to a 100% genetically transmitted condition, such as Huntington’s disease. As such, the early years have proved to be way more important than we initially thought… or maybe rather than we hoped, because if these early years are so crucial, they place  a big responsibility on the shoulders of the adults around the child. And that actually is quite something! It tells us something about the status of the child in society and about whether we consider this status important enough to finetune our social practices to it.

Where do the child and the child’s interest stand in society?

In essence, AS is about the position of the adult in the life of the young child and, a bit broader, about the way in which adults deal with children and their interests, both in private life and through the national and local government, societal institutions and many forms of legislation. What is the position of children in our communities? How do we view them? How do we weigh their short- and long-term interests against our adult interests and adults’ interest? (More on the difference between the two next week.)
Regularly, the child’s interest comes off fairly poorly. In practical circumstances, but also in policy documents, the general tenor is: the child has to adjust to adult life and adult pace. Wordings like ‘prevent the child from taking over’, ‘make sure who’s in charge’, ‘be strictly consistent, because the child has to know where it stands’ all indicate what the power balance looks like: the child is the subordinate.
In this vein, there are several guidelines in the parenting field in which the fundamental tone is still very adult-centred: the interests of the adult are the guiding principle, as can often be gathered from the language used and the recommendations made in these policy documents. Combined with what we can perceive around us in (parenting) books and discussions about children, it can be very hard to remain optimistic regarding the extent to which we as a society keep the interests of the child in sharp focus. This is particularly the case when societies are facing exceptional problems as a whole, as has been the case since March 2020. Government policies state that they want to protect the most vulnerable, but is that indeed what happens? How are children being protected?

Two examples that might be considered AS

The present corona circumstances show some pressing AS-examples, two of which we will highlight here.
First, the closing of schools and childcare locations is meant to make sure that parents work at home and do not have to commute to bring and fetch their children. What is overlooked in this is that:
1) children have constantly been described as a non-substantial source of infection;
2) children need positive interactions for their social and intellectual development and school is for some children the safe place where they can flourish and can evade the (sometimes toxic!) stress of their home base;
3) children cannot get the care they need at home if their parents have to work there, which increases the chances of high stress to such levels that possibly everyone becomes a victim of it.
This government measure thus creates worrisome risk factors in relation to the child’s interest and seems to insufficiently recognise the importance of parental stability as the foundation of child wellbeing.

Second, there is the fact that professional lactation care is on the list of ‘non-necessary contact professions’, comparable to hairdressers and nail stylists. The foundation of health is laid in infancy, as is recognised globally and also by the Dutch government through the concept of ‘the first 1000 days’: you only have one chance of optimising this period. Breastfeeding is a part of those first 1000 days, based on nutritional components, the development of a healthy microbiome and thus immunity, and because breastfeeding facilitates and promotes healthy stress regulation and secure attachment. International documents speak about the child’s right to the highest attainable standard of health and in line with that, about the child’s right to be breastfed. This makes one seriously wonder how it is possible that the support for breastfeeding is not categorised as necessary care. This government measure, too, seems to insufficiently keep the child’s interest in focus and shows that the role of breastfeeding for health is still not properly acknowledged. This decision also insufficiently considers the significance of supporting powerful parenting, characterised by self-efficacy, which is so important for the extent to which parents can offer their child the aforementioned buffering protection in case of stress. Which AS-aspects can we uncover  in all this?

The essence of Adult Supremacy

Let us repeat the definition once more:
Adult Supremacy (AS) is a power position in which adults consciously or unconsciously cause their privileges, ambitions and (unrecognised) biosocial needs to trump child wellbeing, rendering the minor minor.
The essential components are probably clear:

  • it is about the power position of the adult: the child is dependent, the adult decides about issues that influence the child;
  • wishes and needs of the adult play an important role in that: the adult wants or needs to have a full time paid career, grapples with being overburdened in parenthood, does not want to allow the child what was not allowed in their own childhood, feels pressure to make clear who in the family makes the rules, based on personal trauma or common opinions about this;
  • adult interests are strived for, consciously or unconsciously at the expense of the child’s interest: adults are part of a large arsenal of social conventions and (have to) follow these without thorough reflection on how they correlate to child needs;
  • the minor becomes minor: adults do not see the child as an equal human with similar needs and feelings.

This is a tough list, one that can easily create the impression that the term Adult Supremacy is simply meant to picture parents as ill-willing creatures and to blame them for problems in the child. That is most certainly not the intention and therefore next week’s episode will delve into this more deeply.

An interesting and powerful statement by Benjamin Perks, UNICEF New York


The child’s interest is often considered of lesser importance compared to the adult interest. Behaviour and personality are often still seen mainly as a consequence of nature, of innate characteristics. As a consequence, the influence of nurture, the way we treat children, can be made less relevant or secondary. Seeing the extensive knowledge around the social construction of stress and behaviour and around the impact of buffering protection on the prevention of building life-lasting problems, it is rather shocking to note that many policies still fall short in taking those insights into account.

Next week, we will look at the responsibility adults have to really protect the most vulnerable and how that can be very difficult when they struggle with their own biosocial inheritance.